SolidWORKS ile Dişli Çizimi

Dişli Çark Nedir? Dişli Çark Ne İşe Yarar?

Dişli çarklar, makine elemanlarının en sık kullanılan parçalarıdır. Tam anlamı ile, bir hareket aktarmaya yarayan makine parçalarıdır.  Mekanizmayı oluşturan tek tek elemanlara dişli çark veya kısaca dişli denilir. İki dişli çarktan oluşan mekanizmada küçük olan, yani diş sayısı az olan dişliye pinyon, büyüğüne ise çark denir. Dişli çarkların çevrim oranı sabittir.

Teknikte bir çok dişli çark kullanılmaktadır. Başlıca şunlardır.

  • Düz dişli çark
  • Helis dişli
  • Planet dişli sistemleri
  • Çavuş dişli
  • Kremayer dişli
  • Konik dişliler
  • Sonsuz vida mekanizması

Dişli Çarkların Yapım Yöntemleri

Dişli çarklar; üniversal freze tezgâhları ve özel makinelerde yapılır. Üniversal freze tezgâhlarında açılan dişlerin kusurlu olması ve aynı zamanda ekonomik olmayışı bu alanda özel makinelerin yapılmasına ve geliştirilmesine sebep olmuştur. Bu alanda düz dişliler, helis dişliler, sonsuz vida dişlileri ve konik dişliler açmak için özel makineler yapılmıştır.

Özel dişli açma makineleri:

  • Azdırma frezelerle dişli açma makineleri
  • Vargel yöntemiyle dişli açılması ( Maag yöntemi)
  • Fellov (fellow) yöntemi
  • Konik dişli açma makineleri

Düz Dişli Açma

Düz Dişli Çarkların Elemanlarının Tanıtılması

  • MODÜL m = t/ π, m = d/z
  • ADIM t = π .m
  • DİŞ SAYISI z =d/m
  • BÖLÜM DAİRESİ ÇAPI Dt = m.z
  • DİŞ ÜSTÜ DAİRESİ ÇAPI Da = Dt+2.m ,Da= m.(z+2)
  • DİŞ DİBİ DAİRESİ ÇAPI Df = m(Z-2,33)=Dt-2,33.m
  • DİŞ DERİNLİĞİ h= 2,166.m
  • EKSENLER ARASI E = (Dt1+Dt2)/2

Aşağıdaki örnek dişli çark çalışması SolidWORKS ile yapılmıştır. Burada kullanılan komutları Solidworks ekranının solunda bulunan tasarım ağacından inceleyebilirsiniz. Dişli çark çalışmasını yapabilmek için öncelikle hassas bir matematik işlemi yapılmalıdır. Birbirleri ile uyumsuz olan dişliler doğru hareket iletmeyecek ve mekanizmayı mutlaka bozacaktır. Bu projemizde SolidWORKS ile yaptığımız çalışmayı sizlerde dikkatle inceleyip kendi çalışmanıza uygun bir dişli çizimi yapabilirsiniz. Herkese iyi çalışmalar dilerim.

Projeyi aşağıdaki bağlantıya tıklayarak indirebilirsiniz.